Шевченко Александр Алексеевич (1927 – 2003)

765Александр Алексеевич Шевченко 1927 жылы 22 маусымда Ростов облысының, Ново-Троицк селосында туған. Ұлы Отан соғысының қасіретін басынан өткеріп, концлагердің азабын тартқан ол соғыстан кейін ақталып, Семей ядролық полигонының құрылысына жіберілді. Төрт жыл полигонда қызмет етіп, 1951 жылы әскери қызметтен босайды. Содан бері Семейде тұрды. Суретшінің есімі облысқа , тіпті республикаға танымал. Ол 1986 жылғы көрмеде «Көктем қаракеті», «Ана», «Декабрь», «Немере қыз» туындыларының қайсысында болмасын айтайын деген ойы түсінікті, мазмұн мағынасы айқын. Оның өзін автордың ядролық жарылыстардың зардабын жан-тәнімен сезінген суретші ядролық полигонның, Чернобыль апатының қасіретіне бей-жай қарай алмай, өз картиналарында осы тақырыпты барынша айшықты бейнелеген. Суретші шығармаларын «Азаттық сипаттағы», «Халықтар достығы», «Пейзаж» жанраларына бөліп қарауға болады. Әсіресе, Ертістің Семей өңіріне қатысты елеулі оқиғалар суретші назарынан тыс қалмайды.

Ядролық полигон зардабын шеккен ел мен жер А.Шевченконың бүкіл шығармашылығының өзегі десе де болады Ал, Ш.Уәлихановтың, Абай мен Шәкәрімнің, М.Әуезовтің суреттері қазақ халқы тарихының әр кезеңін бейнелейді. Осы суреттер топтамасы ұлы Абайдың 150 жылдығына арналып, Алматыда , соңынан Киевте арнайы көрсетілді.

Суретшінің еңбектері Вена, Париж, Брюссель, Мәскеу, Киев, Алматы қалаларының мұражайларында мыңдаған көрерменнің таңдайын қаққызды. Украинаның еңбегі сіңген суретшісі 23 ірі көрменің лауреаты және дипломанты атанды. Шевченконы білетіндер оны Семейдің патриоты дейді. Ол рас. Суретшінің барлық туындыларында дерлік Ертістің Семей өңірі бейнеленген. Жаңа көпір, қарағайлы орман, Жеті терек, Плещеев көлі, Полковник аралы, т.б. бар болмысымен көз алдыңызда. Шығармалары «Көктем қаракеті», «Ана», «Декабрь», «Немере қыз» туындыларының қайсысында болмасын айтайын деген ойы түсінікті, мазмұн, мағынасы айқын. Оның өзін қоршаған ортаға, табиғатқа, зор пейілмен, шынайы көзқараспен, жылылықпен қарайтындығы әрбір шығармасынан білінеді. «Көктемгі қаракет», «Декабрь» шығармалары арқылы туған өлкенің табиғатын суреттегенде суретшінің өз ерекшелігі көзге түседі. Табиғат көркін қазіргі өмір тынысымен байланыстыра суреттейді.

 

Әдебиеттер:

  1. Асылжанқызы П. Суретші Шевченко // Семей таңы. – 1998. – 10 қыркүйек
  2. Ахметбекқызы А. Қылқалам шебері // Семей таңы. – 1997. – 21 маусым.
  3. Биданова А. Желание создавать свой мир // Рудный Алтай. – 2006. – 27 апреля. – С.38
  4. Бугаев В. Атомному солдату – 75 лет // Казахстанская правда. – 2002. – 25 декабря. – С.6
  5. Мұхамедова Р. Сұлулыққа табынған // Семей таңы. – 2002. – 28 маусым. – Б.3
  6. Палу Д. Его картины лечат души // Арна. – 2002. – 28 июня. – С.5
  7. Шевченко В. Нельзя оставить в забвении // Спектр. – 2007. – 3 января. – С.6