1945-1991 жылдар

h122    Соғыстан кейінгі жылдары Семейде халық шаруашылығын қайта қалпына келтіру жұмыстарын жүргізу жалғасты. «Бәрі халық үшін» деген ұранмен 1946 жылдан бастап қала кәсіпорындары отандық өнімдерін шығара бастады.

Ертіс жағалауындағы көп қабатты үйлер, соңғы жобамен салынған аэропорт, темір жол, өзен вокзалы, театр үйі, кинотеатрлар, неке сарайы, «Рахат» тұрмыс қажетін өтеу үйі, орталық мейманхана т.б. құрылыстар сол кездегі Семей қаласының ажарын аша түсті.

1949 жылғы 29 тамызда Семей жерінде әлемді дүр сілкіндірген оқиға өтті. Ол ядролық қуаты 20 килотонналық алғашқы ядролық сынақтың өткізілуі болды. 1949 –1989 жылға дейін 40 жыл ішінде Семейден 120 шақырым жердегі полигонда 458 ядролық жарылыстар, 88 әуе, 30 жер үсті, 340 жер асты жарылыстары жасалған. Осы кезең ішінде 500 мыңнан астам адам ионды сәуле алды. Бұл туралы ҚР Парламенті Мәжілісінің депутаты Нұртай Сабильянов: «Өкінішке қарай, ядролық сынақтардың апатты зардабы уақыт озған сайын күшейе түсіп, ұрпақтан-ұрпаққа ауысып, барған сайын қатерлі әсер етуде. Бұл зардаптарды жою халықты емдеу, сауықтыру, денсаулығын қалпына келтіру, әлеуметтік қорғау жөніндегі арнаулы мемлекеттік бағдарлама мен кешенді шараларды жүзеге асыруды қажет етеді», – деді. Бүгінде Семей қасіреті — әлемдік деңгейде шешуді қажет ететін жаһандық мәселеге айналғаны құпия емес.

1960 жылдардың басында Семей қаласы Қазақстандағы жеңіл өнеркәсіпті қала атанды. Жеңіл кәсіпорындар «Большевичка», «Аяқ киім», «Тері-мех» комбинаттары халыққа жаңаша қызмет ете бастады. Осы кезден бастап көптеген зауыттар ашылып, алғашқы өнімдерін шығара бастады.

1950 жылдардан бастап цемент зауыты, жүн өңдеу зауыттары салынып, Семей ет-консерві комбинаты кеңейтіліп, тұрғын үй құрылысы дамыды. Цемент зауыты қаладағы асбестцемент өнімдерін, силикат кірпіштерін шығаруға көп септігін тигізді.

1961 жылы Семей асбест-цемент (шифер) бұйымдары зауыты құрылыс материалдарын шығаруда республика бойынша жетістіктерге жетті.

Қала халқының өсуіне байланысты Ертіс өзенінен өту барысында жаңа көпір салу ісі қолға алынды. Сөйтіп 1964 жылы белгіленген мерзімінен 2 жыл бұрын автомобиль және жаяу жүргіншілерге арналған көпір салынып бітті.

1950 жылдардан бастап қалада мектептер, клубтар, кинотеатрлар халықтың рухани қажетін өтейтін мәдени орталықтар салына бастады. Қала тіршілігін жандандыруда жаңадан су құбырлары тартылып, гүлзарлармен көркейту сияқты абаттандыру жұмыстары жалғасын тапты.

80-жылдардың ортасында қала құрылысын жандандыруда құрамында бейруда материалдары, тас өңдеу комбинаттары, тәжірибе механикалық ірі панельді үй құрылысы зауыттар енген темір-бетон өндірістік бірлестігі қалада көп қабатты сәнді үйлер салуда қарқынды жұмыстар жүргізілді.

Беттер: 1 2